ශ්රී ලාංකික බෞද්ධ ජනතාවට මෙන්ම සමස්ත ලෝකවාසී බෞද්ධයන්ටද බිනර පුර පසළොස්වක පොහොය දිනය ශාසනික වශයෙන් අතිශය ඓතිහාසික හා අනුස්මරණීය සන්ධිස්ථානයකි. බුද්ධ ශාසනයේ සිව්වනක් පිරිස සම්පූර්ණ කරමින් භික්ෂුණී ශාසනය ආරම්භ වූයේ අද වන් උතුම් බිනර පුන් පොහෝ දිනකදී වීම මෙහි ඇති ප්රමුඛතම සුවිශේෂත්වයයි.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සුළු මෑණියන් වූ මහා ප්රජාපතී ගෝතමී දේවිය ප්රමුඛ පන්සියයක් ශාක්ය කුල කාන්තාවෝ කපිලවස්තු නුවර සිට විශාලා මහනුවර කූටාගාර ශාලාව දක්වා සැතපුම් ගණනාවක් පයින්ම පාදචාරිකාවෙන් වැඩම කළහ. එකල පැවති බ්රාහ්මණ සමාජ සම්ප්රදායන් තුළ කාන්තාවට කිසිදු ආගමික හෝ සමාජීය නිදහසක් හිමිව නොතිබූ යුගයක, සසුන්ගත වීමේ ඒකායන අරමුණින් ඔවුහු මහත් දුෂ්කරතා මැද පැමිණියහ. පසුව ආනන්ද තෙරුන්ගේ විශේෂ මැදිහත්වීම සහ කරුණු පැහැදිලි කිරීම හමුවේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ කාන්තාවන්ට පැවිදි උපසම්පදාව ලබා ගැනීමට අවසර දුන් සේක.
එහිදී මහා ප්රජාපතී ගෝතමී දේවිය අෂ්ට ගරු ධර්ම පිළිගනිමින් සම්බුද්ධ ශාසනයේ ප්රථම භික්ෂුණිය බවට පත් වූ අතර, සෙසු කාන්තාවන් ද පැවිද්ද ලැබීය. මේ තුළින් කාන්තාවට ද පුරුෂයන් හා සමානවම ධර්මය අවබෝධ කරගෙන උතුම් අරහත්වයට පත්වීමේ නිවන් මඟ විවර වූ අතර, එය ලෝක ඉතිහාසයේ සැබෑ කාන්තා විමුක්තිය සනිටුහන් කළ විප්ලවීය සංසිද්ධියක් විය.
මීට අමතරව, වස්සාන සෘතුවේ පෙරවස් සමාදන් වූ උපසම්පදා භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ වස් කාලයේ මැද පොහොය ලෙස ද බිනර පොහොය සලකනු ලබයි. එමෙන්ම බුදුරදුන්ගේ ප්රථම ලංකාගමනයෙන් පාරිශුද්ධත්වයට පත් ඓතිහාසික මහියංගණ චෛත්ය රාජයාණන් වහන්සේ කේන්ද්ර කරගනිමින් පැවැත්වෙන වාර්ෂික බිනර මහා පෙරහැර මංගල්යය ද මෙම පුන් පොහෝ සමයේ දී අභිමානවත් ලෙස සංවිධානය කෙරේ.
මේ උතුම් බිනර පොහෝ දින දිවයින පුරා වෙහෙර විහාරස්ථාන සැදැහැවතුන්ගෙන් පිරී ඉතිරී යන අතර, උපාසක උපාසිකාවෝ උපෝසථ සීලය සමාදන් වෙමින්, ධර්ම ශ්රවණය කරමින් සහ භාවනා වඩමින් ප්රතිපත්ති පූජාවන්ට මුල් තැන දෙති. මෙලෙස ආමිස හා ප්රතිපත්ති පූජාවන්ගෙන් බුදු සසුන ආලෝකමත් කරමින්, බිනර පුන් පොහොය අධ්යාත්මික සුවය සහ ධර්ම ඥානය සපයන උතුම් දිනයක් ලෙස සැමරේ.
Written By: –
Rtr. Dimali Bhagya
(Senior Blog Team Member 2026-27)
